باورهای مردم

 قشقایی



1- اگر ایل تفنگ نداشته باشد ، مثل زنی است که لباس تنش نباشد .

2- اسب ، برای قشقایی ، به منزله پای اوست .

3- اگر کوچ ( ییلاق – قشلاق ) را از قشقایی بگیرند ، همانند ماهی است که از آب گرفته شود .

4- اگر زن آبستن ، خواب ببیند که ، دستمال پیدا کرده است یا به پیشانی بسته و یا مهره پیدا نموده ، دختر می زاید .

5- مردم قشقایی ، هنگامی که در بیابان می خواهند معامله ای انجام دهند ، برای تضمین آن چند سنگ روی هم قرار می دهند و اسمش را ( کهره حضرت عباس ) می گذارند و قسم به حضـرت عبـاس می خـورند ، وقتی معامله تمام شد ، سنگ ها را می ریزند . و هر دو تعهد می کنند که در این معامله سر هم کلاه نگذارند . به وسیله همین قسم بدون سند و نوشته ای به قول و تعهد خود وفادار می مانند.



باورهای مردم مشهد



1- هرکس ، روز شنبه پیاز بخورد ، دولتمند خواهد شد .

2- اگر کسی دیر از مسافرت بیاید ، جارو را وارونه رو به قبله می گذارند تا زود بیاید .

3- روز یک شنبه ، هرکس به حمام برود دیوانه خواهد شد .

4- هرکس شب جمعه ، ارزاق بخرد و به خانه ببرد برکت به خانه برده است .

5- اگر الاغ نشسته عرعر کند ، صاحبش خواهد مرد .

6- دیدن اسب سفید ، در بیداری یا خواب ، مراد است .



باورهای مردم قوچان



1- وقتی افراد را می شمارند ( یک کلوخ در کلوخ ... ) می گویند .

2- اگر جارو به پای کسی بخورد یک سیخ از آن می کنند تا شومی آن رفع شود.

3- جارو کردن را در شب بد می دانند.

4- استکان را اگر روی نعلبکی وارونه بگذارند و نزد کسی ببرند به آن شخص توهین کرده اند.



باورهای مردم در گز



1- اگر کلاغی صبح زود ، پشت بام یا روی دیوار خانه بانگ زند ، معتقدند که خبر خوشی می رسد یا مسافرشان از سفر می آید .

2- در آستانه در نمی نشینند تا دچار بهتان نشوند .

3- اگر مردی از میان دو زن عبور کند ، بختش بسته می شود.

4- نگین عقیق را در انگشتری مایه نشاط می دانند .

?- هرگاه مرغی مثل خروس بخواند ، آن را شوم می دانند و می کشند .



باور مردم نیشابور



در روستای بار ( نیشابور ) رسم است که ، اگر هنگام درو ، دروگرها به بوته گندمی برخورد کنند که دارای دو خوشه به هم چسبیده باشد . آن بوته را درو نکرده و رهایش می کنند تا هنگامی که تمام محصولات مزرعه درو شود ، آنگاه صاحب زمین ، گوسفندی را آورده ، سه بار گرد بوته می گرداند و سپس گوسفند را در نزدیکی همان بوته مورد نظر قربانی کرده و گوشتش را در میان مردم روستا تقسیم می کند ، باری ها معتقدند که با این عمل یعنی قربانی کردن برکت زمین ، برای سال آینده بیشتر و فراوان تر خواهد شد .



باورهای ایل سنجابی



1- اگر گربه ای خاک آلوده به خانه ای بیاید . مسافری از راه به آن خانه خواهد آمد .

2- اگر کسی لپ خود را از درون گاز بگیرد ، در آن هنگام کسی در جائی دیگر از او بد می گوید .

3- مسافرت و عروسی در روز شنبه بد شگون است .

4- اگر خوراک شب عید نوروز خانواده ای بر روی زمین بریزد تا پایان آن سال برای آن خانواده دلگیری و نگرانی به بار خواهد آمد .



باورهای مردم کلهر

1- مردم ایل کلهر ( کرمانشاه ) سال را جای 365 روز ، 360 روز می دانند ، پنج روز بقیه را زیاد دانسته و آن را « پنجه » می نامند .

پنجه از روز 14 فروردین شروع می شود و در غروب روز 18 فروردین خاتمه می یابد ، در این مدت به هیچ کاری دست نمی زنند و کلیه امور اعم از معامله عروسی ، دید و بازدید ، پذیرش میهمانی و غیره معوق می ماند .

2- زنانی که کودکان آنان پسر بوده مرده ، با پختن تخم مرغ و رنگ کردن آنها ، بین کودکان در گورستان تقسیم می نمایند .



باورهای عشایر ایلام



1- اگر بر سر راه شکارچی ، کلاغی بخواند ، اعتقاد بر این است که شکارچی با دست پر از شکار بر می گردد . اگر خرگوش مشاهده کرد با دست خالی باز می گردد.

2- درخت انجیر و زیتون را مقدس و بهشتی می دانند و آنها را نمی برند .

3- خوردن انار را ثواب می دانند و معتقدند انار سیر را گرسنه و گرسنه را سیر می کند و از آن برای خیرات شب جمعه مردگان استفاده می نمایند .

4- نوعی سنگ سرخ فام است که برای رفع درد به گردن می بندند .

5- نوعی سنگواره صدف گونه است ، آن را در آرد می گذارند تا سبب برکت آرد و زاد شود.

6- اگر کسی به سگ و یا گربه ای آب بپاشد ، روی دستش زگیل در می آید .

اگر سگ در شب های زمستان مانند گرگ زوزه بکشد ، آن شب برف سنگین خواهد آمد .



باورهای ایل ممسنی



1- اگر شخص بیمار باشد ، و روباهی پشت آبادی صدا کند ، مریض می میرد . ولی برای برطرف کردن این بلا ، ملکی ( گیوه ) را وارونه می گذارند و می گویند : سیخ از ما ،‌گوشت از تو.

2- هنگام خسوف و کسوف ، بر این باورند که از ما بهتران ، ماه و خورشید را گرفته اند .برای رهایی آنها نقاره می زنند و تیر شلیک می کنند ، گل و گاله می زنند .

3- زنان ممسنی ، به آل ، معتقدند و به منظور آنکه آل ، زن زائو را نزند ، طناب سیاهی را که از موی بز تهیه می گردد دور تا دور اتاق می گردانند و جلوی در اتاق ، دل و قلوه گوسفند را آویزان کرده و کنار آن ، کارد ، نمک ، پنیر و لنگ گیوه ای را می آویزند . به پیشانی زائو و نوزاد علامت سیاهی می گذارند که زائو و نوزاد مهر شده ، و آسیب نبیند .

4- سفیدی نمک ، آرد ، و آتش را شب ها از خانه بیرون نمی دهند .

5- عشـایر ممسنی ، در فصـل بهـار بـا دیـدن پرنده خوش صدایی به اسم « گپی گپو » ترانه ای را می خوانند ، زیرا بر این باورند که با دیدن این پرنده و خواندن ترانه زیر ‌، دچار بیماری سسپو نمی شوند .
ترانه ای که میخونن اینه:
گپی گپو

گپم به گپت

باد به لبت

شیر میر شکار

بره سیسار ( بره سفید )

سسپو به جونت

از این سال تا آن سال



باورهای مردم سیستان



1- اگر کسی آب روی سگ بریزد ، زگیل در خواهد آورد .

2- اگر کسی بجز مرغ و خروس ، حیوان دیگری را « کیش » گفت به خانه اش میهمان خواهد آمد.

3- اگر گاو ، پای خود را تکان دهد ، باران می بارد .

4- اگر نمک را در آتش بریزند ، ریزش باران قطع می شود.

5- اگر در تابستان باد نوزد ، شلوار پسر اول یک خانواده را در هر سنی که باشد وارونه « چپه» روی یک چوبی می آویزند ، سپس باد شروع به وزیدن می کند .

6- اگر دو مار به هم چسبیده باشند ، در این موقع چنانچه پسر اول خانواده ،شلوارش را در آورد و روی آنها بیاندازد ، مارها پس از جدا شدن ( به نشانه سپس گزاری ) مهره ای که به گویش محلی آن را موره MURA گویند برای آن پسر به جای می گذارند، مردم سیستان بر این باورند که این مهره به همراه هرکس باشد ، او شانس و مهر و محبت می آورد .

7- اگر صدای زن حامله به گوش مار برسد ، چشم های مار کور می شود .

8- اگـر کسی نشخـوار اسب را کـه سـالی یک بار نشخوار می کند ، در زمان تحویل سال انجام می شود مشاهده کند ، قبل از اتمام سال می میرد .



باورهای مردم ایل مامش ( اشنویه )



1- شب ها سرچشمه رفتن شوم است .

2- بعد از ظهرها نمک وام دادن بدبختی می آورد .

3- دیگ سیاه میان گوسفندان بردن سرانجام خوشی ندارد .

4- جارو کردن هنگام شب هستی انسان را بر باد می دهد .



باورهای مردم سنگسر



1- روز قبل از عروسی ، پیر زنان در بستر عروس و داماد می خوابند . زیرا معتقدند که این کار باعث عمر طولانی آنان می شود.

2- شستن صافی و آب گردان مخصوص شیر را بد می دانند ، زیرا چنین کاری سلب برکت خواهد کرد .



باورهای مردم ایلام

مردم منطقه ایلام ، اعتقاد دارند :

1- خدا بعد از آفریدن آدم برای آسایش او را خر ، و سپس سگ را آفرید ، خر نزد خداوند رفت تا وظیفه خود را بپرسد ، خدا گفت : ترا کاری جز باربری برای انسان نیست .عمر تو سی سال که همه را در خدمت آدم خواهی بود ، خر نزد خدا زاری کرد تا عمر مشقت بار او کوتاه تر شود ،خدا پذیرفت و عمر او را از سی سال به ده سال کاهش داد .

آنگاه سگ به نزد خدا رفت و وظیفه خود را پرسید ، خدا گفت که تو را سی سال عمر است و در این سی سال باید پاسدار اموال آدم باشی که شب نخسبی و روز هوشیار باشی ، سگ از خدا خواست که از رنج او بکاهد و عمر او را کوتاه تر کند و خدا پذیرفت و عمر او را به ده سال کاهش داد .

سپس آدم به نزد خدا رفت و وظیفه خود را پرسید ، خدا گفت عمر تو سی سال است و در این سی سال در ناز و نعمت زندگی خواهی کرد و خر و سگ فرمان برداران تواند ،آدم از کوتاهی عمر زار بگریست و از خداوند خواست که عمر او را زیاد تر کند و خدای گفت از عمر خر و سگ چهل به جای است و اگر بخواهی این چهل سال را بر عمر تو بیفزایم ، آدم پذیرفت و چنین است که آدمیان سی سال اول عمر را در بی خبری و شادمامی به سر می برند و بیست سال آخر عمر را که عمر سگ است «‌ هاف هاف » می کنند.

2- در مورد کهکشان عقیده دارند . مسیری است که از آن طریق کاه حمل می کنند ، آن را راه مکه نیز می گویند ، بعبارت دیگر کهکشان ستون آسمان است که آسمان را نگه می دارد .

3- اگر بر سر راه شکارچی کلاغی بخواند اعتقاد بر این است که شکارچی با دست پر از شکار بر می گردد و اگر خرگوشی در راه خود مشاهده کند با دست خالی باز می گردد .همچنین اگر در راه شکـارچی ، روبـاه قرار گیرد همانند کلاغ خوش یمن است و شکارچی با دست پر باز می گردد.

4- بریدن درخت سدر یا کنار ، که در گذرگاه فرد مقدس بعمل می آید گناه بزرگ می دانند .

5- درخت انجیر و زیتون هر دو مقدس و بهشتی اند و نباید آنها را برید ، عصای « خضر » از چوب درخت زیتون بوده است .

6- درخت انار بهشتی و میوه آن مقدس است ، خوردن انار ثواب دارد ، انار سیر را گرسنه و گرسنه را سیر می کند .از انار برای خیرات شب جمعه مردگان نیز استفاده می کنند.





اورهای خوزستانی ها



1- اگر پسربچه ای روی طاقچه برود ، یا مرغ جلوی یکی از اهل خانه بالهایش را بگشاید و بنشیند ، یـا سگ خـانه پشت بـه اتـاق و رو بـه حیاط بنشیند یا طفل شیرخواری که روی دست نگه داشته اند، پای راستش را بالا نگه دارد ، یا دختر بچه ای خودسرانه خانه را جارو کند ، میهمان می آید .

2- اگر لنگه کفش بر روی لنگه دیگر سوار شود ، صاحب کفش به مسافرت خواهد رفت .

3- اگر گوش چپ کسی زنگ بزند ، نشانه آن است که پشت سرش بدگویی می کنند ، و اگر گوش راست زنگ بزند ، پشت سرش به خوبی از او یاد می کنند.

4- اگر آئینه خانه ای بشکند ، مردم آن خانه باید منتظر واقعه ناخوشایندی باشند.

5- اگر پسری موقع تولد دندان داشت ، وجودش موجب لطمه ای جانی برای پدرش می شود .

6- اگر کسی روز شنبه لباس بشوید ، دارا می شود.

7- اگر زن آبستنی مار را بر سر راه ببیند ، تا موقعی که آن زن از جلوی مار بگذرد و دور شود ،آن مار کور می شود .

8- اگر بچه ای اولین دندانش را از آرواره بالا آورد ، برای پدر و مادرش بد شگون است و برای رفـع آن بـدشگونی کـودک را از پشـت بـام سرازیر و رها می کنند و یک نفر او را از پایین می گیرد.

9- اگر جغدی بر بام خانه ای بنشیند ، ساکنین آن خانه پراکنده و آن خانه ویران می شود .

10- اگر در خواب مرغ و ماهی را به یکجا ببینید ، به ثروت و مقام و بزرگی خواهید رسید .



پیش گوئی نجومی باورهای مردم ایلام

1- وقتی میش از صحرا به روستا برگردد و سر خود را تکان دهد ، باران خواهد بارید .

2- اگر گنجشک ها در غروب با هم بجنگند و بال تکان دهند آن شب یا فردا باران خواهد بارید .

3- در فصل های بارانی وقتی چند روز باران می بارد اگر شفق در یکی از روزها سرخ رنگ شود ، دال بر آفتابی بودن روز بعد است .

4- اگر سگ در شب های زمستان مانند گرگ زوزه بکشد آن شب برف سنگینی خواهد بارید .



کلمات کلیدی : ایل، قشقایی، مازندران، زنجان، مشهد، قوچان، کلاغ، گز، گرگ، سگ، نیشابور، گوسفند، سنجابی، کلهر، ایلام، ممسنی، گپی گپو، سیستان، مامش، اشنویه، سنگسر، خوزستانی